یک رستوران ایرانی در تورنتو را تصور کنید که غذای خوبی دارد، اما خیلی از ایرانیهای همان شهر هنوز اسمش را نشنیدهاند. یا پزشکی فارسیزبان در لندن که شاید درست همان متخصصی باشد که یک خانواده ایرانی دنبالش میگردد، اما هنوز راه این دو به هم نرسیده است.
این اتفاق برای خیلی از کسبوکارهای ایرانی خارج از کشور آشناست. مشتری هست، نیاز هم وجود دارد و خدمات خوبی هم ارائه میشود؛ مسئله این است که این دو چطور یکدیگر را پیدا کنند.
مشتری ممکن است در گوگل جستجو کند، از دوستانش بپرسد یا سراغ شبکههای اجتماعی برود. برای کسبوکار هم سؤال ساده است: کجا باید حضور داشته باشد تا مشتری مناسب راحتتر او را پیدا کند؟ پاسخ به این سؤال، ما را به مسیرهای مختلفی میرساند که امروز کسبوکارهای ایرانی و خدمات فارسیزبان برای ارتباط با جامعه ایرانیان خارج از کشور در اختیار دارند.

چرا پیدا شدن توسط مشتری مناسب برای کسبوکارهای ایرانی اهمیت دارد؟
برای یک کسبوکار، دیده شدن با پیدا شدن توسط مشتری مناسب یکسان نیست. دیده شدن یعنی افراد زیادی نام، صفحه یا محتوای یک کسبوکار را ببینند؛ حتی اگر بیشتر آنها نیازی به خدماتش نداشته باشند. اما پیدا شدن زمانی اتفاق میافتد که فردی با یک نیاز مشخص، درست در زمان جستجو به همان کسبوکار برسد.
مثلاً یک دندانپزشک فارسیزبان در تورنتو ممکن است با انتشار محتوا در شبکههای اجتماعی هزاران بازدید بگیرد. این دیده شدن ارزشمند است، اما برای کسبوکار زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که فردی در تورنتو واقعاً به دنبال دندانپزشک فارسیزبان باشد و بتواند او را پیدا کند.
این تفاوت برای بسیاری از کسبوکارهای ایرانی خارج از کشور مهم است. یک رستوران، فروشگاه، مشاور املاک یا متخصص فارسیزبان فقط به مخاطب بیشتر نیاز ندارد؛ باید در مسیر افرادی قرار بگیرد که به خدماتش نیاز دارند. به همین دلیل، هدف فقط بیشتر دیده شدن نیست؛ مهمتر این است که کسبوکار توسط آدمهای درست و در زمان درست پیدا شود.

کسبوکارهای ایرانی از چه مسیرهایی میتوانند خود را به مشتریان معرفی کنند؟
مشتریها همه از یک مسیر به کسبوکارها نمیرسند. ممکن است کسی نام یک رستوران ایرانی را در اینستاگرام ببیند، فرد دیگری با جستجو در گوگل به آن برسد و نفر سوم همان رستوران را با پیشنهاد یکی از دوستانش بشناسد. به همین دلیل، حضور در فضای آنلاین معمولاً به یک کانال محدود نمیشود.
هرکدام از این مسیرها نقش متفاوتی دارند:
- شبکههای اجتماعی به کسبوکارها کمک میکنند فعالیت خود را نشان دهند، محتوا منتشر کنند و با مخاطبانشان در ارتباط باشند.
- موتورهای جستجو و نقشهها زمانی اهمیت پیدا میکنند که کاربر مستقیماً نام یک کسبوکار یا خدمتی مانند «رستوران ایرانی در تورنتو» را جستجو میکند.
- معرفی مشتریان و ارتباطات اجتماعی هنوز هم مسیر مهمی برای شناخت کسبوکارهای محلی است؛ بهخصوص در جامعههایی که تجربه و توصیه دیگران در انتخاب یک خدمت نقش زیادی دارد.
- پلتفرمهای تخصصی مسیر متفاوتی ایجاد میکنند. کاربر معمولاً با هدف مشخصتری وارد این فضا میشود و از همان ابتدا به دنبال یک نوع خدمت یا کسبوکار در شهر موردنظر خود است.
این مسیرها لزوماً جای یکدیگر را نمیگیرند. ممکن است کاربر ابتدا نام یک کسبوکار را در یک پلتفرم تخصصی ببیند، بعد صفحه اینستاگرام یا وبسایت آن را بررسی کند و حتی نظر دیگران را هم بخواند. مهم این است که کسبوکار در نقاط مختلف این مسیر، فرصت معرفی خود را داشته باشد.
در کنار شبکههای اجتماعی و موتورهای جستجو، پلتفرمهایی مانند نزدیکیا (Nazdikia) نیز بر ارتباط میان جامعه ایرانیان خارج از کشور و کسبوکارهای ایرانی و خدمات فارسیزبان تمرکز دارند. کسبوکارهایی که میخواهند با این فضا و نحوه حضور در آن بیشتر آشنا شوند، میتوانند اطلاعات مربوط به نزدیکیا را از اینجا بررسی کنند.

پلتفرمهای تخصصی چه تفاوتی در مسیر پیدا شدن کسبوکارها ایجاد میکنند؟
تفاوت اصلی از هدف کاربر شروع میشود. کسی که وارد یک پلتفرم تخصصی میشود، معمولاً میداند چه خدمتی میخواهد و آن را در چه شهری جستجو میکند. ممکن است به دنبال رستوران ایرانی در تورنتو، دندانپزشک فارسیزبان در ونکوور، وکیل مهاجرت در لندن یا فروشگاه ایرانی در دبی باشد.
همین موضوع مشخص میکند که «مشتری هدف» دقیقاً چه کسی است. برای یک دندانپزشک فارسیزبان در ونکوور، هر کسی که محتوای او را میبیند مشتری هدف نیست. اما فردی که در ونکوور زندگی میکند، به خدمات دندانپزشکی نیاز دارد و ترجیح میدهد با یک متخصص فارسیزبان ارتباط داشته باشد، مخاطب بسیار مرتبطتری است.
در پلتفرمهای تخصصی، سه عامل به یکدیگر نزدیک میشوند:
نیاز کاربر+ شهر محل جستجو + نوع خدمت موردنظر
ترکیب این سه عامل کمک میکند کاربر به کسبوکاری برسد که تناسب بیشتری با نیاز او دارد.
از نگاه کسبوکار، تفاوت همینجاست. یک رستوران ایرانی در تورنتو ممکن است در شبکههای اجتماعی هزاران بازدید بگیرد، اما بسیاری از این افراد در تورنتو نباشند یا اصلاً قصد رفتن به رستوران نداشته باشند. در مقابل، فردی که مشخصاً در حال بررسی رستورانهای ایرانی تورنتو است، به مشتری بالقوه آن رستوران بسیار نزدیکتر است.
بنابراین، ارزش پلتفرمهای تخصصی فقط در ایجاد بازدید بیشتر نیست. این پلتفرمها میتوانند کسبوکارهای ایرانی و خدمات محلی را به افرادی نزدیکتر کنند که از نظر نیاز، موقعیت جغرافیایی و نوع خدمت با آن کسبوکار ارتباط بیشتری دارند. برای یک کسبوکار، چنین حضوری میتواند از هزاران بازدید نامرتبط ارزشمندتر باشد.
حضور آنلاین چگونه به پیدا شدن کسبوکار کمک میکند؟
داشتن یک صفحه اینستاگرام، وبسایت یا پروفایل کسبوکار شروع خوبی است، اما کافی نیست. وقتی مشتری برای اولین بار با یک کسبوکار روبهرو میشود، باید بتواند خیلی سریع چند چیز ساده را بفهمد: این کسبوکار چه کاری انجام میدهد، کجا فعالیت میکند و چطور میتوان با آن ارتباط گرفت.
فرض کنید کاربری در ونکوور با صفحه یک مشاور املاک ایرانی روبهرو میشود. اگر از اطلاعات صفحه مشخص نباشد که این مشاور در کدام مناطق فعالیت دارد، چه خدماتی ارائه میدهد یا راه ارتباط با او چیست، احتمال دارد کاربر خیلی زود سراغ گزینه دیگری برود. در مقابل، اطلاعات روشن و کامل تصمیم برای ادامه بررسی را سادهتر میکند.
این موضوع در جستجوهای محلی اهمیت بیشتری دارد. نام کسبوکار، شهر و منطقه فعالیت، نوع خدمات، شماره تماس، آدرس، ساعت کاری و توضیح روشن درباره فعالیت آن، کنار هم تصویر مشخصتری از کسبوکار میسازند. به این ترتیب، هم کاربران راحتتر متوجه میشوند با چه مجموعهای روبهرو هستند و هم اطلاعات کسبوکار در فضای آنلاین واضحتر و منسجمتر ارائه میشود.
پس حضور آنلاین فقط به معنای ساختن یک صفحه یا پروفایل نیست. برای کسبوکارهای محلی، کیفیت اطلاعاتی که در اختیار مشتری قرار میگیرد به اندازه خود حضور اهمیت دارد؛ چون مشتری باید بتواند در چند لحظه بفهمد: شما چه خدمتی ارائه میدهید، کجا هستید و آیا همان گزینهای هستید که او دنبالش میگردد یا نه.

آینده ارتباط کسبوکارهای ایرانی با مشتریان چگونه تغییر میکند؟
بعید است یک مسیر بهتنهایی جای همه روشهای دیگر را بگیرد. مشتری ممکن است کسبوکاری را در گوگل پیدا کند، صفحه اینستاگرامش را ببیند، نظر دیگران را بخواند و بعد با آن تماس بگیرد. هرکدام از این مسیرها نقش متفاوتی دارند.
برای کسبوکارهای ایرانی خارج از کشور نیز مسئله حضور در کانالهای بیشتر نیست؛ مهم این است که در مسیرهایی حضور داشته باشند که مشتریان واقعاً برای پیدا کردن خدمات از آنها استفاده میکنند.
ماجرا ساده است: ممکن است یک خانواده ایرانی در ونکوور به دندانپزشک فارسیزبان نیاز داشته باشد و همان نزدیکی، متخصصی دقیقاً با همین خدمات فعالیت کند. ارزش شبکههای اجتماعی، جستجو و پلتفرمهای تخصصی زمانی مشخص میشود که کمک کنند این دو راحتتر به هم برسند.
